Italija koju manje poznajete, Frankavila Fontana

0

Turistički obilazak Apulije, obično počinje iz Barija. Uživanje na peskovitim plažama bistrog Jadranskog mora, kombinuje se sa dnevnim izletima do poznatih destinacija poput Arbelobela, Matere, Otranta, Polinjana a Mare, Lokorotonda, Ostunia… Čitava ova regija, zbog tako važnog geografskog položaja, svedoči burnim istorijskim događajima, ali je svaki od ovih gradova priča za sebe. Kupasti kameni krovovi Alberobela, podzemni pećinski svet 2000 godina stare Matere, belina otrantskih ulica nad liticama Jadrana, podvodne pećine Polinjana a Mare, spiralni ulični niz Lokorotonde, snažne zidine zamka Kastel del Monte, barokno carstvo grada Leće… Za svako mesto veže se neka legenda, priča o nastanku grada ili izgradnji crkve posvećene svecu zaštitniku

Apulija, koju Italijani zovu Pulja, poznata je po toplom moru, gastronomskim užicima, vrhunskim vinima autohtonih sorti grožđa, najboljem kvalitetu maslinovog ulja, a sve to po veoma popularnim cenama.

Šta još čini ovu regiju tako privlačnom i neobičnom? Obilazeći poznate turističke atrakcije, vozite se od Leća ka Bariju ili od Matere ka Barleti. Ako se zaustavite u bilo kom mestu pored kojeg prolazite, ne možete pogrešiti. Svaki gradić iznenadiće vas svojom lepotom, šarmom, srednjovekovnim tvrđavama, baroknim bazilikama, krstaškim zadužbinama i sve to pomešano sa uticajem grčke civilizacije – bele primorske kućice građene po meri običnog čoveka.

Italija koju manje poznajete, Frankavila Fontana

Putujući putem koji spaja dva mora – Jadransko u Brindiziju i Jonsko u Tarantu, prolazi se pored gradića Frankavila Fontana. Malo mesto sa svega 35.000 stanovnika, a tako mnogo zanimljivosti. Priča počinje sa nekoliko legendi.

Po jednoj, Sveti Petar se na putu od Taranta ka Brindiziju zadržao na mestu pored grčkog hrama posvećenog boginji Flori. Tu je propovedao hrišćanstvo te su mnogi seljani promenili veru, srušili hram i na ruševinama podigli crkvu Svetom Salvatoreu. Ostaci te crkve i danas su vidljivi u manastiru iz 14.veka koji se nalazi van današnje Frankavila Fontane.

Druga legenda vezuje se za pronalazak vizantijske pećinske crkve i freske sa likom Bogorodice i Hrista. Zna se da je freska pronađena u doba vladavine princa Filipa I Ažujskog i da je po njegovom nalogu podignuta crkva posvećena Bogorodici. O tome svedoči zlatopisna naredba sa pergamenta iz 1310. godine. Po legendi, događaji su tekli ovako: Princ je poranio 14. septembra te 1310. godine kako bi se sa svojom svitom zabavio u lovu. Jedan od plemića ugledao je srnu i krenuo za njom. Srna se zaustavila uz potok, lovac odapeo strelu, ali se ona u luku vratila ka njemu i pogodila ga u nogu. U čudu, lovci su pozvali princa i sve ostale lovce kako bi videli šta se desilo. Princ je posekao okolno grmlje da bi našao uzrok ovoj pojavi i u kamenoj niši ugledao fresku sa likom Bogorodice. Tada je naredio da se na tom mestu podigne crkva, a oko crkve je niklo novo naselje – današnja Frankavila Fontana.

Italija koju manje poznajete, Frankavila Fontana

Zahvaljujući velikim donacijama princa Filipa I Anžujskog i njegove porodice, mesto se brzo gradilo. Brojni vernici i znatiželjnici dolazili su da vide čudesnu fresku i uz finansijsku pomoć vladara, ostali tu da žive. Godine 1322. princ je sagradio franjevački manastir, sa luksuznom vilom u koju se uselio izvesni Đakomo Noa, a grad tada dobija ime Vila Franka, kasnije Frankavila. Filipovi naslednici, prvo Giljermo, pa Filip II, oko grada podižu odbrambene zidove sa kulama.

Kao važna strateška tačka na nemirnom poluostrvu u 15.veku ovo je mesto borbe sa Turcima, pa mesto sukoba Francuza i Aragonaca, pa borba lokalne vlastele za prevlast uz najezdu pljačkaša. Bedemi se šire, kopa se zaštitni šanac. U sklopu zidina, gradi se  zamak, kasnije nazvan Palata Imperiali, po porodici Mikelea Imperialia koja živi u njoj u 16. veku. Palata je izraziti primer snažne renesansne arhitekture. Kroz vekove je menjala namenu: rezidencija, kasarna, bolnica…

Zamak je nedavno obnovljen po ceni od šest miliona evra i koristi se kao kulturni epicentar grada. Uz posebnu dozvolu, u dvorcu se može organizovati svadba, a gradonačelnik lično, u ulozi matičara, vodi ceremoniju venčanja. Zbog brojnih dogradnji, rušenja i obnavljanja, palata je eklektički dekorisana – različito na četiri fasade. Od moćne renesanse, preko svedenog baroka, do kitnjastog, cvetnog leće baroka. Bočnom fasadom dominira lođa sa četiri luka i pilastrima koji oivičavaju balkonska vrata.

Italija koju manje poznajete, Frankavila Fontana

Unutrašnje dvorište formiraju masivni dorski stubovi povezani lučnim svodovima. U sredini je krstionica iz 14.veka sa mešavinom simbola i grbova (cvetovi, delfini, amblem u obliku konjske glave, krst Malteških vitezova). Posebnu lepotu zamka čini enterijer – duborezi, freske, štukatura, pozlaćena dekoracija, mermerni kamini. Nažalost, nedostaje autentičan nameštaj.

Današnja Frankavila Fontana nije tipično turističko mesto. U njega dolaze samo dobro obavešteni turisti koji tragaju za sjajem leće baroka na bazilikama, javnim objektima i domovima imućne vlastele. Kitnjasta dekoracija po fasadama, na portalima, balkonima i kapijama je u dosta lošem stanju. Zgrade su potamnele od uticaja vremena, ukrasna plastika je često oštećena, prozorski šaloni zabravljeni, a brojni lokali zatvoreni. Ulice su popločane starim, autentičnim kamenom, često oštećene. Grad ima dosta zelenila i prelepih fontana.

Italija koju manje poznajete, Frankavila FontanaU stari deo ulazi se kroz tri kamene kapije. Donedavno ih je bilo više, no procenjeno je da nisu prevelike istorijsko-umetničke vrednosti, a sprečavaju urbani razvoj grada. Od sačuvanih kapija, najimpresivnija je Porta del Karmine podignuta sredinom 17. veka – slobodnostojeći zid sa četiri stuba i tri lučna prolaza. Dekoracija kapije – masivni venac, korintski kapiteli, ukrašeni kartuši. Arhitektura više podseća na trijumfalni slavoluk nego na kapiju. Služila je za svečane povorke, za izvršenje smrtnih kazni i za poslednju odbranu od spoljnjog neprijatelja.

Porta dela Kroće ili Kapija krsta sagrađena je 1714. Čine je masivni zid sa dva stuba – pilastra sa jednim lučnim prolazom. Na vrhu zida je naglašeno profilisani venac koji nadvisuje bočnu zgradu na koju se naslanja.

Kapucinska vrata ili Porta dei Kapucini podignuta su sredinom osamnaestog veka i arhitektonski su potpuno različita. Zbog lučnog timpanona više podsećaju na baroknu arhitekturu ove regije. Zanimljivo je da je širina glavnih lukova na sve tri kapije skoro identična. Funkcija ovih vrata bila je i kontrola prolaza robe i životinja, a širina zaprege je proveravana širinom vrata.

Baš kao i u svakom italijanskom gradu, najimpresivnije zdanje nalazi se na glavnom gradskom trgu – Bazilika Presvete Bogorodice – najveća crkva u eparhiji, sa najvišom kupolom u Salentu, prečnika 13 metara. Kupola je obložena majolikom i vidi se iz svih delova grada. Sadašnji izgled bazilike je rekonstrukcija izvedena 1743, nakon zemljotresa koji je porušio prvobitnu crkvu iz 14. veka. Trobrodna bazilika građena u baroknom stilu, ukrašena statuama Svetog Petra i Pavla na glavnoj fasadi sa bareljefom koji prikazuje scenu pronalaska vizantijske freske sa likom Bogorodice.

Italija koju manje poznajete, Frankavila FontanaUnutrašnjost crkve je pravi trijumf barokne dekoracije.  Zbog svoje visine, kupola sagledana iznutra daje jedinstven doživljaj, osećaj pobožnosti i nepokolebljivu veru u moć zaštitnice.

Nakon bogate hrane za dušu, na redu je obrok za telo. U Frankavila Fontani jede se zdravo, ukusno i jeftino. Restorani su tradicionalne konobe pod lučnim tavanicama, sa kamenim zidovima i podovima. Služe se sve vrste mesa, divljač, riba i plodovi mora. Pije se savršeno vino, flaširano ili kućno i ne može se pogrešiti. Za ljubitelje italijanske kuhinje, prave se različite vrste pica i testenine. I za kraj: domaći kolači, voće, sladoledi ili najfiniji sirevi Pulje.

Tekst i foto: Branka Bošnjak

Share.

Comments are closed.