U podnožju Tatri, na jugu Poljske, nastaje oscipek (oscypek), tradicionalni dimljeni sir koji je mnogo više od lokalnog specijaliteta. Povezan je sa pastirskim načinom života u regiji Podhale, gde se vekovima neguje proizvodnja sira od ovčijeg mleka. Prepoznatljiv je po izduženom obliku, zlatnosmeđoj kori i dekorativnim šarama koje se utiskuju u sir pomoću posebno izrađenih kalupa
Oscipek je postao jedan od simbola poljske planinske gastronomije, a njegova tradicionalna proizvodnja zaštićena je na nivou Evropske unije. Od 2008. godine nosi oznaku zaštićene oznake porekla (PDO), što znači da se naziv odnosi na sir koji ispunjava propisane uslove proizvodnje i potiče sa određenog geografskog područja. Njegova posebnost nije samo u ukusu već i u načinu izrade, koji je tesno povezan sa lokalnom tradicijom.
Kako se pravi oscipek?
Proizvodnja oscipeka vezana je za period od maja do septembra, kada se ovce muzu na planinskim pašnjacima. Zaštićena receptura dozvoljava i dodatak kravljeg mleka, ali ono mora da potiče od poljske crvene krave, dok udeo ovčijeg mleka ne sme biti manji od 60 odsto.
View this post on Instagram
Nakon sirenja, sirna masa se obrađuje i ručno oblikuje u karakterističan oblik dvostrukog kupe ili vretena. Dekorativne šare nastaju pomoću rezbarenih kalupa, a zatim se sir potapa u salamuru i dimi u tradicionalnim drvenim pastirskim kolibama. Upravo kombinacija sirovine, ručne izrade i dimljenja daje mu prepoznatljivu boju, čvrstu teksturu i izraženu aromu.
Najbolji je topao, uz džem od brusnica?
Oscipek ima čvrstu teksturu i intenzivan, slan i dimljen ukus. Može se jesti hladan, ali ga turisti najčešće probaju grilovanog, kada površina blago porumeni, a unutrašnjost omekša. Uobičajeno se služi uz džem od brusnica, čija slatko-kisela nota lepo uravnotežuje slanost sira. U Zakopanama, jednom od najpoznatijih turističkih centara Tatra, grilovani oscipek može se pronaći na brojnim uličnim štandovima, posebno duž šetališta Krupówki. Za posetioce je to jednostavan način da upoznaju lokalnu kuhinju, čak i tokom kratke šetnje gradom.
Kako da nabavite originalni oscipek?
Prilikom kupovine važno je znati da se pravi oscipek proizvodi sezonski, od maja do septembra. Zbog zaštićenog geografskog porekla, njegov naziv nije namenjen svim sirevima sličnog izgleda koji se prodaju na turističkim lokacijama. Na tržištu postoje i drugi tradicionalni planinski sirevi, uključujući proizvode od kravljeg ili mešanog mleka, koji mogu izgledati slično, ali nisu isto što i originalni oscipek.
Istorija glamura: turizam u Opatiji kroz vekove, saznajte više.
Za putnike koji žele da upoznaju gastronomsku tradiciju južne Poljske, oscipek je više od zanimljivog zalogaja. On predstavlja deo kulture pastirskih zajednica, način očuvanja starih zanatskih veština i ukus koji je neraskidivo povezan sa planinskim pejzažima Tatri.
Za najnovije vesti, trendove, analize i zanimljivosti iz turizma i ugostiteljstva pratite TU magazin na LinkedIn, Facebook, Instagram i X.
