Davne 1263. godine, u gradu Bolseni u centralnoj Italiji, u toku služenja mise, u trenutku osveštavanja hleba i vina, niz ruku sveštenika skliznulo je nekoliko kapi krvi. Uveren da je ovo znak od samoga Boga, papa Urban IV ustanovio je praznik „Corpus Domini“, koji se ima slaviti „svakog četvrtka, prve osmine Pedesetnice“, što okvirno pada početkom septembra
Statutom grada Vićence iz 1311. godine, određeno je da će „Svake godine na taj dan biti svečana gozba u čast i poštovanje Presvete Tajne sa svečanom povorkom svih sveštenika, esnafa i umetnika, koji moraju da prisustvuju sa svojim obeležjima i zapaljenim svećama. Moraju da prisustvuju i kolegijumi sudija i notara, sa svojim raznobojnim kapuljačama i upaljenom svećom ili dvokrakim svećnjakom.” (citat iz gradskog Statuta koji važi i danas).
Od tada do danas, ova svetkovina doživela je brojne transformacije, ali je mesec septembar u Vićenci period velikog slavlja. U početku su to bile parade koje su predvodili gradonačelnik u ime civilne, a kapetan u ime vojne vlasti. Pratili su ih rektor, kolegijum sudija, savetnici u gradskoj upravi, notari – pa potom građani. Zbog značaja u društvu, 1441. godine, notarima je dodeljena prestižna uloga da za svečanu povorku osmisle nešto novo i ukrasne sveće zamene impresivnijom dekoracijom. Slikar i majstor Đorđo u radionici Konta del Rodeo napravio je ogroman baner sa slikama Madone (zaštitnice grada), Svetog Luke i četiri anđela. Četiri godine docnije, majstor Đorđo izumeo je „mašinu Rua“ (točak). Zapravo, radi se o džinovskoj piramidalnoj kuli, na koju su se kačili simboli grada, živopisne slike, obeležja gradskih moćnika i donatora, uz obaveznu sliku Madone koja se do 1441. godine dva puta pojavila u Vićenci, kako bi grad spasla od kuge.
Ime Rua potiče od rotirajuće mašine koja se vrtela u središtu kule, smenjujući slike svetaca ili imena notarskih sekcija koje su bile veoma uticajne i izdašne u organizaciji karnevala. Iz godine u godinu, konstrukcija kule dodatno je dekorisana šarenim tkaninama, ukrasima i religioznim simbolima koji su joj otežavali kretanje u procesiji. Ponekad bi u središtu kule sedela deca koja bi se vrtela oko velikog točka. Ovo se smatralo vrhunskom hrabrošću, zbog visine na kojem se se nalazila sedišta. Vremenom, Rua je postala predmet obožavanja, i verski praznik je padao u drugi plan, pa je crkva 1616. godine dozvolila prolaz Rue tek po završetku povorke.
Za Ruu se vežu brojne legende obzirom da je osim u danima svečanosti, iznošena i prikazivana u čast brojnih uglednih ličnosti koje su posećivale Vićencu. Na vrhu kule smenjivani su simboli vladajućih imperija. Venecijanska dominacija predstavljena je lavom San Marka, u godinama francuske okupacije lav je zamenjen pevcem sa simbolima slobode i jednakosti, habzburški vladari okačili su zastavu sa orlom, a nakon pripajanja Kraljevini Italiji, Rua iz Vićence je ukrašena trobojnim zastavama i štitovima kuće Savoja. Poslednje prikazivanje Rue datira iz 1928. godine, uz fašističku ikonografiju, nakon čega je rastavljena u delove i smeštena u depo crkve Svetog Đorđa i uništena u savezničkom bombardovanju 1944. godine.
Zbog obožavanja svog poznatog sugrađanina – velikog arhitekte Andrea Paladia (1508 – 1580.), veruje se da je jednu od Rua dizajnirao sam umetnik. U gradskom muzeju čuvaju se njegove skice za izradu impresivne konstrukcije pokretne kule Rua.
Dimenzije Rue varirale su kroz vekove. Visina je bila od prvobitnih 18 do krajnjih – 24 metra. Rotirajuća mašina težila je 80 kvintala (8000kg – 8 tona) te je celu kulu vuklo nekoliko stotina nosača. Zbog izuzetnog napora, oni bi bili izdašno nagrađivani. Posebno velikodušna je bila porodica Bisari koja je dugi niz godina finansirala celu manifestaciju. U slavu njihove velikodušnosti, moto nosača je bio „Viva la Rua di casa Bisara, mezi la tira e mezi la para“, što bi na dijalektu približno značilo: „Živela Rua porodice Bisara, pola vuče pola čuva“.
Parada za praznik Corpus Domini u početku je organizovana prolaskom kroz celu Vićencu, krećući se od gradske kuće, prelazeći preko Trga Del Kastelo, pored crkve Santa Barbare i zaustavljala se ispred crkve San Vićenco na Trgu Dei Sinjori. U povorci su se esnafi takmičili lepotom kostima, raskošnom ikonografijom i muzikom koja ih je pratila. U 19. veku, posle parade, organizovane su trke konja i kočija i muzičke predstave u Teatru Olimpiko.
Poslednja tradicionalna ruta organizovana je 1901. godine, nakon čega je Rua odvožena samo na Pijacu Dei Sinjori, pošto je zbog svoje visine ugrožavala ulični rasvetu, telegrafske i tramvajske kablove.
Rua 20. veka ima nešto drugačiju sudbinu. Godine 1949. napravljena je manja replika, visoka 8 metara i teška „samo“ 400 kg, te je nazvana „Rueta“. Velika Rua, izrađena je prema originalnom modelu 2007. godine, ali od savremenih izdržljivih materijala. Visoka je 24 metra i teška je 30 tona (300 kvintala) i u danima karnevala stoji na glavnom gradskom trgu, predstavljajući svojevrsnu turističku atrakciju. Za vreme praznika Corpus Domini, organizuje se povorka koju predvode viđeni, uspešni i poznati građani: sportisti, gradski velikodostojnici, umetnici, nosioci priznanja, ordena i nagrada.
Poseban kuriozitet je činjenica da je karneval u Vićenci drugi najstariji u Evropi, posle karnevala u Veroni koji se smatra još starijim.
Tekst i foto: Branka Bošnjak
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, budite u toku sa novostima i zanimljivostima iz turizma i ugostiteljstva.
